Op 16 september 2026 is de nieuwe editie van ISO 9001 gepubliceerd. De herziening brengt geen fundamentele wijziging van de bestaande aanpak met zich mee, maar legt wel enkele nieuwe accenten. Zo wordt het onderscheid tussen risico’s en opportuniteiten duidelijker gemaakt en krijgen ook klimaatverandering en duurzaamheid een expliciete plaats in de organisatorische context. Dit bouwt voort op Amendement 1 van 2024, waarin klimaatverandering al werd toegevoegd aan de eisen rond de context van de organisatie. Die wijziging is nu volledig geïntegreerd in ISO 9001:2026.
Een opvallende wijziging betreft de benadering van risico’s en opportuniteiten
Het principe van risk-based thinking is niet nieuw: ook ISO 9001:2015 vroeg organisaties om risico’s en opportuniteiten te bepalen en acties te plannen. In de editie van 2026 wordt het onderscheid tussen beide duidelijker gemaakt en ligt er meer nadruk op een proactieve benadering van opportuniteiten. Waar risico’s betrekking hebben op mogelijke negatieve effecten of onzekerheden, verwijzen opportuniteiten naar omstandigheden die kunnen bijdragen aan het bereiken van de beoogde resultaten van het kwaliteitsmanagementsysteem.
ISO 9001:2026 legt daarmee meer nadruk op het afzonderlijk beschouwen van risico’s en opportuniteiten. Organisaties kunnen beide aspecten meenemen in hun besluitvorming en bij de planning van acties. Opportuniteiten kunnen bijvoorbeeld verband houden met veranderingen in de context van een organisatie, nieuwe mogelijkheden of andere omstandigheden die een positief effect kunnen hebben op de prestaties van het kwaliteitsmanagementsysteem.
Naast deze wijzigingen besteedt de nieuwe editie aandacht aan leiderschap, met de introductie van kwaliteitscultuur en ethisch handelen. Het management moet de kwaliteitscultuur en het ethisch gedrag binnen de organisatie bevorderen. Kwaliteitscultuur wordt hierbij als concept geïntroduceerd, zonder dat daar afzonderlijke concrete eisen aan worden gekoppeld. Ook management of change krijgt meer aandacht, in samenhang met accountability.
Voor IBE-BVI zijn deze ontwikkelingen eveneens relevant. IBE-BVI is zelf ISO 9001-gecertificeerd en is sectorale operator voor standaardisatieactiviteiten rond verpakkingen op Europees en internationaal niveau.
Voor organisaties die gecertificeerd zijn volgens ISO 9001:2015 geldt een overgangsperiode. Zij moeten uiterlijk op 30 september 2029 zijn overgestapt naar ISO 9001:2026. De overgang kan plaatsvinden tijdens een geplande surveillance- of hercertificatieaudit of via een afzonderlijke transitieaudit.
e nieuwe editie bouwt daarmee voort op ISO 9001:2015, met een duidelijkere scheiding tussen risico’s en opportuniteiten, meer aandacht voor een proactieve benadering van kansen en bijkomende accenten op leiderschap, veranderingen en de organisatorische context. Het uitgangspunt van een kwaliteitsmanagementsysteem op basis van risico’s, opportuniteiten, continue verbetering en klantgerichtheid blijft behouden.
