De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) verhoogt de druk op Verpact, de uitvoeringsorganisatie die namens het bedrijfsleven verantwoordelijk is voor het statiegeldsysteem. De inzameling van kleine plastic flesjes en blikjes blijft al jaren structureel achter bij de wettelijke norm van 90 procent, ondanks eerdere maatregelen. Om dit probleem op korte termijn op te lossen, eist de ILT dat consumenten vanaf 1 januari 2026 een sterker financieel signaal krijgen. Verpact moet hiervoor kiezen tussen twee opties: het statiegeld verhogen van 15 naar 30 cent, of het invoeren van een retourbonus van 15 cent bovenop het bestaande statiegeld. Bij het niet naleven van deze eisen dreigt een dwangsom die kan oplopen tot 21 miljoen euro. De ILT stelt dat dergelijke maatregelen noodzakelijk zijn om de inzameling duurzaam op het vereiste niveau te brengen.
Verpact verzet zich tegen deze ingreep. De organisatie zegt dat zij al uitvoering geeft aan een eerdere verplichting om het aantal inzamelpunten uit te breiden, maar dat de nieuwe financiële eisen te ingrijpend zijn en niet binnen de gestelde termijn kunnen worden ingevoerd. Daarom heeft Verpact de Raad van State gevraagd om de dwangsom tijdelijk op te schorten, om zo meer tijd te krijgen voor implementatie.
De spanningen tussen ILT en Verpact zijn de laatste jaren alleen maar toegenomen. Uit informatie in handen van het AD blijkt dat de ILT het bedrijfsleven verwijt verbeteringen bewust te vertragen en zich ‘calculerend’ en ‘opportunistisch’ op te stellen.
Daarnaast zorgen praktische problemen voor groeiende frustratie. Sinds de uitbreiding van het statiegeld naar kleine flesjes (2021) en blikjes (2023) voldoet de infrastructuur niet. Veel verkooppunten hebben onvoldoende of ongeschikte innameautomaten, wat leidt tot lange rijen en beperkte inlevermogelijkheden, vooral op drukke plekken zoals stations en stadscentra. Bovendien stelt de ILT dat bedrijven profiteren van niet-ingeleverd statiegeld: van 2021 tot eind 2024 zou dit bedrag ruim een half miljard euro hebben opgeleverd.
De Raad van State behandelt het verzoek tot opschorting. De uitkomst van deze procedure kan bepalend zijn voor de richting en strengheid van het toekomstige statiegeldsysteem in Nederland.
